W powieści „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej dwie najważniejsze sceny opisują mogiły powstańców i mogiłę legendarnych protoplastów rodu Bohatyrewiczów – Jana i Cecylii. Mogiły te oddają ducha pozytywizmu, a jednocześnie ukazują obraz Powstania styczniowego, które było rozpamiętywane jako wielki, bohaterski zryw narodowy, wyraz jedności Polaków. „Nad Niemnem”, E. Orzeszkowa (wydane w 25 rocznicę powstania) „Wojna” M. Konopnicka” (oraz cykl obrazów A. Grottgera pod tym samym tytułem) „Gloria Victis”, E. Orzeszkowa „Rozdziobią nas kruki, wrony” S.Żeromski