| abstract
| - right|thumb|250px|Przykłady warszawskiej gwary żydowskiej na wystawie "Warszawa Warsze" Gwara warszawska (język warsiaski) – regionalna gwara języka polskiego używana przez niektórych mieszkańców Warszawy. Od roku 1945 w zaniku. Gwara warszawska powstała najprawdopodobniej w XVIII wieku z nałożenia się na substrat polski licznych zapożyczeń z mazowieckiej odmiany polszczyzny, a także języków obcych używanych przez mieszczan i dwór królewski, a w XIX wieku wzbogaciła pod wpływem niemczyzny, a potem języka rosyjskiego. Bardzo charakterystyczne dla gwary warszawskiej jest wymawianie głosek "kę", "gę" jako "kie", "gię" itd. Do wybuchu II wojny światowej w Warszawie istniały dodatkowo lokalne gwary składające się na język warszawski. Były to m.in.:
* gwary dzielnic: praska, staromiejska, powiślańska
* gwary zawodowe: dorożkarska, drukarska, straganiarska, policyjna
* gwara przestępcza
* gwara żydowska (lokalna odmiana języka jidysz) Wybuch powstania warszawskiego i jego porażka okazała się fatalna w skutkach dla gwary warszawskiej – ogromna większość jego użytkowników zginęła, a wielu innych zostało wywiezionych. W mieście pozostało niewiele osób (160 tysięcy z prawie 1,7 miliona przedwojennych mieszkańców). Po wojnie do miasta sprowadzali się głównie ludzie spoza Warszawy, którzy nie mieli nigdy styczności z gwarą stolicy – dlatego też doprowadziło to do powolnego zaniku tej gwary.
|