[[Bestand:Manicheans.jpg|thumb|200px|Manicheese priesters aan schrijftafels, voorzien van tekst in het Sogdisch. Manuscript uit Khocho (Tarimbekken).]] Het Manicheïsme is een oude religie, gesticht door Mani (216-276) in het oude Perzië. Mani was opgegroeid in de joods-christelijke sekte van de elkesaieten (met een mogelijke maar omstreden verwantschap met de mandaeïsme), maar ging op grond van eigen 'openbaringen' zelf een stelsel verkondigen, met een algehele tegenstelling tussen licht en duisternis, tussen goed en kwaad, tussen ziel en stof: het manicheïsme. In dit gnostisch dualisme zag Mani zich als de door Jezus beloofde definitieve openbaarder. Mani vroeg van zijn aanhangers strenge ascese en vegetarisme. Via redelijk denken kon de ziel terugkeren naar het licht. Er was een uitgebre
[[Bestand:Manicheans.jpg|thumb|200px|Manicheese priesters aan schrijftafels, voorzien van tekst in het Sogdisch. Manuscript uit Khocho (Tarimbekken).]] Het Manicheïsme is een oude religie, gesticht door Mani (216-276) in het oude Perzië. Mani was opgegroeid in de joods-christelijke sekte van de elkesaieten (met een mogelijke maar omstreden verwantschap met de mandaeïsme), maar ging op grond van eigen 'openbaringen' zelf een stelsel verkondigen, met een algehele tegenstelling tussen licht en duisternis, tussen goed en kwaad, tussen ziel en stof: het manicheïsme. In dit gnostisch dualisme zag Mani zich als de door Jezus beloofde definitieve openbaarder. Mani vroeg van zijn aanhangers strenge ascese en vegetarisme. Via redelijk denken kon de ziel terugkeren naar het licht. Er was een uitgebreide mythologie, maar de vraag naar het kwaad werd niet beantwoord.