| abstract
| - right|thumb|250px|Makieta Synagogi Cmentarnej right|thumb|250px|Odsłonięte fundamenty budowli Synagoga Cmentarna – nieistniejąca synagoga, która znajdowała się na cmentarzu żydowskim na Woli, przy ul. Okopowej. Koncepcja wybudowania synagogi wraz z nowym domem przedpogrzebowym pojawiła się w 1872 roku, sporządzony został projekt oraz rozpoczęto zbiórkę środków, które przekazali m.in. Józef Epstein, Ignacy Bernstein, Ludwik Natansohn czy Leopold Kronenberg. Synagoga została wybudowana w latach 1877-1878 według projektu Adolfa Schimmelpfenniga, oprócz niej w budynku znalazły się również dwa domy przedpogrzebowe, przeznaczony dla mężczyzn (południowy) oraz kobiet (północny). W budynku znalazły się również pokoje kancelaryjne, pokój Bractwa Dyżurnych i poczekalnia dla orszaków. Wyposażenie synagogi wzięto z Wielkiej Synagogi i Synagogi Niemieckiej oraz z darów osób prywatnych, m.in. Gabriela Sachsa czy Matiasa Bersohna. Budynek był remontowany w 1900, 1906 (wówczas do budynku doprowadzono gaz i elektryczność) i 1908 roku, w 1907 roku od strony cmentarza dobudowano do niego werandę, z której wygłaszano mowy i kazania oraz śpiewano pieśni żałobne. Obok powstał też wodotrysk, ufundowany przez Maurycego Frydmana. W kolejnych latach przeprowadzano kolejne remonty budowli, m.in. w 1922 roku, w latach 1927-1929 oraz w 1933 roku. W planach było wybudowanie nowej synagogi wraz z domem przedpogrzebowym, ale plany te pokrzyżował wybuch II wojny światowej. Budynek został wysadzony w powietrze 15 maja 1943 roku, a jego ruiny rozebrano. Fundamenty budowli odkryto w trakcie prac archeologicznych w latach 90. XX wieku, obecnie są one wyeksponowane, fragmenty okładzin wnętrza można też oglądać w Muzeum Historii Żydów Polskich. Istnieją również propozycje odbudowy budynku lub budowy nowej synagogi cmentarnej.
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)